BSPW

Flitscollege over twee nieuwe wetten in gezondheidszorg: de Wet Verplichte ggz en de Wet Zorg en Dwang

Laat je in één ochtend bijpraten over de belangrijkste veranderingen in de wet en de betekenis ervan voor je werk Aanmelden

De Wet bijzondere opnemingen psychiatrische ziekenhuizen (BOPZ) vervalt per 1 januari 2020 en wordt vervangen door twee nieuwe wetten: de Wet Verplichte ggz en de Wet Zorg en Dwang die beide ingaan op 1 januari 2020.

Kern van beide wetten

De kern van beide nieuwe wetten is ‘Nee, tenzij’. In beide wetten krijgt het voorkomen van dwang voorrang. Het uitgangspunt is dat dwangmaatregelen niet thuis horen in de zorg voor mensen met psychiatrische problematiek, psychogeriatrische problematiek (zoals dementie) en mensen met een verstandelijke beperking. Gevaarlijke situaties moeten zoveel mogelijk met vrijwillige zorg worden opgelost, ook bij ernstig probleemgedrag.

Altijd wordt gekeken naar welke aanpak het beste past bij iemand; verplichte zorg zo kort als mogelijk en zo lang als noodzakelijk. Bovendien geeft de wet de mensen die verplicht worden behandeld en hun familie meer inspraak. Zij beslissen mee hoe de zorg en ondersteuning eruit gaan zien.

Met deze nieuwe wetgeving is er sprake van een cultuuromslag; omdat verplichte zorg thuis kan worden verstrekt en er ruimte moet zijn voor maatschappelijke participatie. Dat betekent dat ook de rol van de gemeente verandert en dat zij mogelijk meer regie gaat voeren.

De nieuwe Wet Zorg en Dwang (WZD)

De nieuwe Wet Zorg en Dwang (WZD) sluit beter aan bij de zorg voor mensen met dementie of een verstandelijke beperking, waardoor ook mensen die hun wil niet meer kunnen uiten beschermd worden. De Wet Zorg en Dwang is er om vrijheidsbeperking tegen te gaan en gaat uit van een getrapt zorgmodel. Deze nieuwe wet regelt dat cliënten alleen zorg krijgen die in het zorgplan is opgenomen en waar de cliënt mee instemt. Komen de zorgverlener en de cliënt niet tot overeenstemming over vrijwillige zorg? Dan moet de zorgverlener een stappenplan doorlopen waardoor de situatie van de cliënt goed wordt geanalyseerd, alle alternatieven voor vrijwillige zorg worden bekeken en externe deskundigheid wordt ingeschakeld. Als onvrijwillige zorg echt de enige manier is om ‘ernstig nadeel’ te voorkomen, is verantwoord toezicht verplicht bij de toepassing. Een cliënt kan niet in zijn vrijheid worden beperkt en vervolgens alleen worden gelaten.

De nieuwe Wet Verplichte ggz (WVggz)

Uitgangspunt van de Wet Verplichte ggz (WVggz) is dat verplichte zorg alleen als laatste redmiddel kan worden ingezet. Deze nieuwe wet maakt het mogelijk om verplichte zorg zoals het toedienen van verplichte medicatie of het uitoefenen van toezicht op betrokkene, poliklinisch of bij iemand thuis te geven. Degene die zorg krijgt, kan dan makkelijker contact blijven houden met familie en vrienden en blijven deelnemen aan de samenleving. Alleen als het in de eigen omgeving echt niet kan, als het er niet veilig genoeg is voor de persoon zelf en zijn omgeving, of de persoon zelf niet wil, kan opname in een instelling een betere oplossing zijn. De WVggz biedt zorgverleners meer instrumenten voor zorg op maat.

Doelgroep voor het college

Begeleiders in de gehandicaptensector, professionals in sociaal werk werkzaam in de zorg: ziekenhuizen, verpleeghuizen, GGZ en casemanagers dementie.

Wat levert deze scholing mij op?

In dit flitscollege besteden we aandacht aan wat de nieuwe wetgeving betekent voor de positie van cliënten en patiënten. Ook komt aan de orde wat de nieuwe regelgeving voor jou als professional betekent in jouw werkpraktijk.
In dit flitscollege maken we kennis met de relevante thema’s en onderwerpen rondom de wetten, wisselen we kennis en casuïstiek uit en is er alle gelegenheid om je vragen te bespreken.

Trainer

Anja Bunthof is jurist en docent recht aan de opleidingen Sociaal Werk en Verpleegkunde in het hoger beroepsonderwijs. Zij is auteur van vele publicaties waaronder het standaardwerk Mens en Recht.

Aanmelden Ga naar de volledige agenda