Column Lies Schilder: Werk maken van mensenrechten

Door: Lies Schilder, algemeen directeur BPSW

‘International solidarity and joint action is what makes the social work profession visible and strong’Dat waren de welkomstwoorden toen de BPSW vorig jaar weer lid werd van de internationale vereniging van sociaal werkers, de IFSW. Een voorbeeld van deze gemeenschappelijke actie is het spreekrecht van de IFSW bij de VN als het gaat om het handhaven van mensenrechten ten aanzien van vluchtelingen.

Sindsdien is de noodzaak van het bepleiten van een menselijke benadering van vluchtelingen wereldwijd alleen maar urgenter geworden. De verharding van de benadering van vluchtelingen is dagelijks in het nieuws. Zo zet de Amerikaanse president Trump in op een rigoureuze vervolging van Mexicaanse migranten. Tot voor kort ging die ook nog gepaard met het bij hen weghalen van hun kinderen. Maar onder druk van wereldwijde protesten heeft hij die maatregel teruggedraaid. Protesteren heeft dus zin!

Internationale solidariteit in de verdrukking
Maar ook in Europa worden mensenrechten geschonden. In diverse landen wordt de rechterlijke macht gemuilkorfd zoals in Turkije, Polen en Hongarije. Vluchtelingen worden onder erbarmelijke omstandigheden vastgehouden in kampen in Griekenland, of worden teruggestuurd naar Noord-Afrikaanse landen die zelf beschuldigd worden van mensenrechtenschendingen zoals Libië. Op de top van Europese regeringsleiders over asielbeleid wordt momenteel driftig gezocht naar middelen om de grenzen nog verder te sluiten– ondanks een grote afname van de aantallen migranten de afgelopen drie jaar. Uitspraken die we een jaar of vijf geleden alleen uit de mond van politieke leiders als Wilders, le Pen en Petry konden optekenen zijn daar nu al heel gewoon. Leiders die het lef hebben om internationale solidariteit te bepleiten, zoals Merkel, komen zelf steeds meer in de verdrukking.

Hulpverlening illegaal
Ook hulpverleners van vluchtelingen staan onder druk. In Hongarije kunnen sinds 20 juni niet alleen asielzoekers maar ook hulpverleners van asielzoekers celstraffen verwachten. Opkomen voor mensenrechten is dus voor onze collega’s in Hongarije zeer riskant geworden! Dat onderstreept het belang van het internationaal bundelen van de krachten van social work.

Internationaal bundelen van de krachten
Wat kunnen social workers concreet doen aan een probleem op deze schaal? Daar is geen kant en klaar antwoord op. Maar social workers all over the world geven zelf al veel antwoorden in hun dagelijkse praktijken. We kunnen deze antwoorden lokaal, nationaal én internationaal met elkaar delen.

Missie uitvoeren
Op die manier versterken social workers elkaar om ‘het vuurtje brandend te houden’. Dit is ook onze eigen ervaring. Bestuurders van de BPSW komen geïnspireerd terug van hun deelname aan internationale meetings en conferenties. Zelf ervaar ik het in het netwerk internationalisering dat de BPSW heeft opgericht waarin mensen uit de praktijk, van kennisinstituten en hogescholen kennis met elkaar delen.

Manifest
Ook het ondertekenen van het manifest ‘stel mensenrechten centraal in het sociaal werk’ is een manier om  uitdrukking te geven aan internationale solidariteit. De komende tijd maakt de BPSW plannen voor hoe zij internationalisering verder vorm en inhoud gaat geven.

Symposium: Werk maken van mensenrechten
Echter, persoonlijk zal ik dit proces niet meer begeleiden. Want zoals ik eerder heb aangekondigd: op 4 oktober vertrek ik als algemeen directeur bij de BPSW. Ik ben heel blij dat ik u ter gelegenheid van mijn afscheid het mooie symposium Werk maken van mensenrechten mag aanbieden. Daarvoor nodig ik u hierbij van harte uit. Ook na 4 oktober hoop ik nog lang met u verenigd te blijven – bijvoorbeeld als lid van de BPSW!