Geheimhouding, wat mag wel en wat niet? Antwoorden voor sociaal werkers

Geheimhouding binnen de hulpverlening is ‘hot’. Je komt steeds vaker in situaties dat je jezelf vragen moeten stellen over geheimhouding, zoals: Hoe kan ik gegevens uitwisselen binnen het samenwerkingsverband? Mogen minderjarigen zonder tussenkomst van hun ouders hun dossier inzien? Wat moet er in een dossier staan en wat niet? Ben ik verplicht kindermishandeling te melden? Maarten Verheij is docent, advocaat en jurist. Hij geeft hier antwoord op vragen over dit belangrijke onderwerp.

“Het begint ermee of je voldoende weet over de actuele kaders rond privacy en geheimhouding. Dat je de betekenis kent van jouw zwijgplicht als sociaal werker, en dat je weet wanneer je deze mag (en moet) doorbreken. En wanneer zeker niet. Want in sociaal werk is zwijgen goud.”

“Laten we een aantal veel voorkomende vragen nemen:

Mag een financier toegang hebben tot de dossiers van mijn cliënten?

Hierover zijn regelmatig misverstanden, maar het antwoord is: Nee. Persoonsgegevens gekoppeld aan een diagnose of behandelplan kunnen niet zondermeer worden gedeeld. Als het delen toch nodig is, bijvoorbeeld voor het toekennen van vergoedingen, dan moet worden voldaan aan wettelijke regels. De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) maakt dat dan mogelijk.

Wat zegt die AVG over het verstrekken van gegevens?

Volgens de AVG mogen persoonsgegevens alleen aan derden worden verstrekt met toestemming van de cliënt. Dit geldt ook voor gegevens voor de registratie en verantwoording aan de subsidieverstrekker. De verwerking van de persoonsgegevens moet altijd verenigbaar zijn met de doeleinden waarvoor ze zijn verkregen.

Mogen er persoonsgegevens staan in de overzichten die we in de computer hebben?

Vaak worden in de computer overzichten gemaakt over de zorg die verleend wordt, bijvoorbeeld over aantallen cliënten, de gemiddelde plaatsingsduur, de gemiddelde leeftijd en dergelijke. Daar mogen nooit de persoonlijke gegevens van cliënten bij staan.”

“Nog een paar praktische tips: De BPSW biedt ondersteuning bij dit thema, bijvoorbeeld met een handreiking (gratis voor leden), een spreekuur en een webdossier (voor leden).”

In de in company Masterclass Privacy & Geheimhouding in het brede welzijnsdomein geeft Maarten Verheij meer informatie over wet en regelgeving rondom geheimhouding. Aan de hand van cases uit praktijk staat hij stil bij de dagelijkse dilemma’s die je tegenkomt en de oplossingen daarbij. Meer informatie vind je hier