In memoriam Geert van der Laan

Op 5 oktober ontvingen wij het verdrietige bericht dat ons erelid Geert van der Laan is overleden. Geert van der Laan is van grote betekenis geweest voor onze beroepsgroep. Zijn proefschrift ‘Legitimatieproblemen in het maatschappelijk werk’ en veel andere publicaties van zijn hand, zijn al jaren een inspiratiebron voor professionals in sociaal werk. Hij bekleedde vanaf 1995 tot 2010 als bijzonder hoogleraar de MKS leerstoel Grondslagen van het maatschappelijk werk, eerst aan de Universiteit Utrecht, later aan de Universiteit voor Humanistiek. Vanuit deze leerstoel heeft Geert van der Laan in samenwerking met sociaal werkers en veel andere partijen op tal van manieren de beroepsgroep versterkt en het sociaal werk gefundeerd.

Kenmerkend voor zijn werk is dat hij altijd het menselijke en dialogische van sociaal werk centraal stelt. Mooie uitspraken van hem zijn bijvoorbeeld: 'Het softe karakter is de harde kern van maatschappelijk werk'. En: ‘Als je altijd achter je cliënt gaat staan moet je niet raar opkijken als niemand je meer ziet’. Hij was een groot pleitbezorger van sociaal werk dat zichzelf serieus neemt en zich onafhankelijk opstelt. Met zijn werk ondersteunde en legitimeerde hij dat.

In zijn proefschrift heeft hij een communicatief model voor zorgvuldig handelen van maatschappelijk werkers ontwikkeld. In dit driedimensionaal model onderscheidt hij een technisch-instrumentele, morele en persoonlijke dimensie van professioneel handelen. Sociaal werkers passen die in hun werk evenwichtig toe, altijd in een gelijkwaardige dialoog met de cliënt. Dit model biedt een sterk fundament voor ons werk. Het is verwerkt in het Beroepsprofiel van de maatschappelijk werker en in onze beroepscodes. Daarnaast zijn de drie dimensies opgenomen in de reflectie-eisen voor Gezins- en jeugdprofessionals. En ook in het kersverse, op 6 oktober 2017 gepresenteerde, Landelijk Opleidingsdocument Sociaal Werk hebben deze dimensies een plek gekregen.

De impact van zijn werk is niet alleen op schrift terug te vinden. Geert was op conferenties, in workshops, bij lessen en in de wandelgangen een graag geziene gast die veel mensen inspireerde met zijn erudiete, wijze en ook humoristische verhalen. Hij getuigde van een grote betrokkenheid bij niet alleen het sociaal werk als professie maar ook bij individuele sociaal werkers en hun praktijkervaringen. Casuïstiek was voor hem een van de belangrijkste bronnen voor beroepsontwikkeling. Zoals hij dit zelf in zijn eerste oratie in 1995 noemde: ‘Leren van gevallen’. Op de vierkante millimeter kon hij praktijkkennis opdiepen en van betekenis voorzien. Op die manier versterkte hij het zelfbewustzijn van sociaal werkers. Hij was zelf het levende bewijs van zijn visie dat wetenschap dienstbaar moet zijn aan de praktijk. De BPSW heeft hem in 2012 dan ook graag verwelkomd als erelid!

Geert van der Laan heeft de grondslagen van sociaal werk op talrijke manieren verstevigd. Wij zijn hem dankbaar voor het vele werk dat hij voor de beroepsgroep heeft verzet en de rijke erfenis die hij nalaat. Met zijn talrijke publicaties kunnen sociaal werkers van nu en in de toekomst hun professie verder ontwikkelen en onderbouwen. De BPSW blijft hen daarbij ondersteunen. Helaas zonder Geert van der Laan als mens. Een mens met wie het ook persoonlijk fijn en inspirerend samenwerken was. Wij betreuren het zeer dat wij hem nu moeten missen.

Wij wensen zijn vrouw Judith, zijn zoon Michal en zijn familie veel sterkte toe met het verwerken van dit grote verlies.

9 oktober 2017

Bestuur en medewerkers van de BPSW