‘We moeten laten zien dat we professionals zijn’. Interview met een begeleider in de gehandicaptenzorg

Marco Budding, coördinerend begeleider team complexe casuïstiek bij Philadelphia, kwam bij de BPSW langs voor een interview. We hadden het over pionieren in de crisisopvang, uitgaan van de behoefte van de cliënt en waarom je als begeleider gehandicaptenzorg zeggenschap wil hebben over je eigen werk.

Je hebt een functie met een hele lange naam. Waar staat die voor?
Marco: “Ik ben coördinerend begeleider van een team dat teams van Philadelphia ondersteunt bij complexe casuïstiek. Het uitgangspunt daarbij is altijd de vraag van de cliënt. Meestal komen wij als de crisis al gaande is. We doen dat binnen Philadelphia, maar ook daarbuiten met collega-organisaties.”

Dus geen crisisopvang, maar omgaan met de crisis op de groep of woning zelf?
Marco: “Dat klopt. Samen met een aantal collega’s ben ik vijf jaar geleden gevraagd om dit binnen Philadelphia te gaan doen. Het was nieuw en ook echt pionieren met coaching on the job op groepen en bij de dagbesteding. Ruim een jaar geleden is vanuit dat pionieren een team ontstaan.” Hij vervolgt: “Vaak lijkt de situatie duidelijk. Toch wordt het werkelijke probleem pas echt helder als we het met elkaar als professionals hebben besproken. Wat daaruit komt bepaalt de keuze voor de aanpak, zoals bijvoorbeeld coaching on the job, trainingen, coaching voor teammanagers. Of we zorgen voor ondersteuning door onze gedragsdeskundige.”

Wat kenmerkt jullie aanpak?
Marco: “We gaan uit van het principe dat niet het gedrag van de cliënt centraal staat, maar zijn of haar behoefte. We gebruiken hiervoor onder andere het gedachtegoed van de Triple C-methodiek. Omdat die voor iedere cliënt toepasbaar is en ervan uitgaat dat cliënten zich nuttig willen voelen.” Met een glimlach. “Net als wijzelf dus. Dat vraagt een omslag in denken en doen. Je moet een stevige band hebben met de cliënt. En je moet volhardend zijn en geduld hebben. Cliënten kunnen niet altijd verwoorden wat hun behoefte is. In je zoektocht daarnaar moet je het niet na een of twee keer opgeven. Je moet je blijven afvragen: is de cliënt zo gelukkig? Onze aanpak bestaat uit vragen stellen, vragen stellen en vragen stellen. Aan begeleiders en cliënten. En aan familie.”

Wat levert deze aanpak op?
Marco: “Als het goed is een blije cliënt, omdat we kijken naar wat hij of zij nodig heeft. En een blije begeleider. Die zelf nadenkt en creatiever kan en mag zijn. Ook is er ruimte om fouten te maken en elkaar constructieve feedback te geven. Daardoor hoef je elkaar niet te beoordelen. Dat geeft ruimte.”

Je werkt vanuit de BPSW mee aan de Richtlijn ‘Moeilijk verstaanbaar gedrag’. Waarom?
Marco: “Omdat zo’n richtlijn nodig is. En de inbreng van begeleiders daarbij héél erg nodig is. De richtlijn wordt ontwikkeld door diverse beroepsgroepen samen. Het is ook ónze richtlijn. We moeten zorgen dat hij breed gedragen wordt. We doen al zolang wat andere mensen neerleggen voor ons, en waarvan andere mensen denken dat goed is in de zorg. Daar moet een ommekeer in komen. Ik draag inhoudelijk bij. Door mee te werken laat ik zien dat wij, begeleiders, professionals zijn. Je ziet een trend waarbij de focus verschuift van medicatie, symptoombestrijding dus, naar gedragsverandering bij de cliënt door begeleiding. En die kennis, die moet van ons komen. Dat is ons vak!”

Worden begeleiders ook serieus genomen als professionals?
Marco: “Ja, maar nog niet overal en niet altijd voldoende. Daar ligt ook een rol voor onszelf. Het draait om de cliënt en de eerste die naast de cliënt staat dat is de begeleider. Daarom moeten we ons vak serieus nemen, er trots op zijn en onszelf ook als professionals positioneren. Als we uitdragen waar we goed in zijn dan worden we ook serieus genomen. Dan kunnen we ook zeggenschap krijgen en houden over ons eigen werk. Daarom ben ik ook lid geworden van de beroepsvereniging, de BPSW. Je wilt toch niet dat andere de beslissingen nemen over ons werk of vertellen hoe wij ons werk moeten doen. Bij de BPSW draag je dat samen met andere begeleiders uit. Dan worden we gehoord, kunnen ze niet meer om ons heen en zal je zien: dan gaat er wat veranderen in de gehandicaptenzorg!”

Verder lezen over de functiegroep begeleiders gehandicaptenzorg doe je hier.